رییس جدید صدا و سیما دربدو انتساب و شروع مسولیت خود از تحول در اداره و کارکرد صدا و سیما گفت و تاکید کرد که صدا و سیما باید به هویت و جایگاه اصلی خود ( نزدیک به این مضمون ) بازگردد و تریبون همه جامعه باشد .
تا کنون و با گذشت حدود ده ماه از شروع مدیریت جدید ، در برنامه های تولیدی در ساختارها و شکل های تولیدی مختلف اتفاق قابل توجهی نیافتاده است که بتوان آنرا تحول و حتی تغییر دانست. ، البته این نکته قابل قبول است که پروژه های تولیدی زمان بر است ، با این وجود باید گفت حتی اگر برای آماده شدن زمینه ها و عوامل لازم برای تولید ده ماه لازم بوده بعد از این بهانه دیگری برای مخاطبان پذیرفته نیست
معمولا در پخش اخبار سریعتر میتوان تغییر نگاه و سیاست پخش را اعمال کرد . در چند مورد هم تغییراتی دیده شد ولی حجم بسیار وسیع خبرهای داخلی و خارجی همچنان به روال و سیاق سابق تنظیم و پخش میشوند .
تحول؟ !!
هفدهم خرداد خبر بخش نیمروزی سیما را میدیدم ، گزارشی از مراسم تشییع و بدرقه مرحوم حجت الاسلام دعایی توسط گارکنان موسسه اطلاعات و دوستداران آقای دعایی پخش شد .چون خوشبختانه به یمن حضور تعدادی از خبرنگاران رسانه های مختلف و برخورداری شرکت کنندگان ازتلفن همراه و انعکاس خبرها و گزارش های تصویری در گروه های اجتماعی از طریق فضای مجازی در جریان حضور طیف های مخلف سیاسی به ویژه شخصیت های سیاسی از جناح های مختلف ، دولتمردان دولت های مختلف گذشته و شخصیت های فرهنگی مستقل قرار گرفته بودم ، گزارش تصویری خبر سیما را به دقت نگاه کردم ، برایم عجیب بود انگار گزارش تصویری از مراسم دیگری است ، چون در گزارش هایی که پخش شد ، تقریبا هیچکدام از چهره های یاد شده دیده نشدند، در عوض خبرنگار با کسانی مصاحبه کرد که یا ربطی به مرحوم دعایی نداشتند و یا درست در نقطه مقابل تفکر و مرام او قرار داشتند .!!؟
واقعا این تبعیض در انعکاس خبر یک شخصیت رسانه ای ، سیاسی فرهنگی با قدمت و تجربه حضوری در معادلات فرهنگی و سیاسی کشور ، همراه و نزدیک به بیت امام خمینی ، نماینده امام و رهبری با سابقه بیش از ۴۰ سال سرپرستی موسسه بزرگ اطلاعات . . . مخاطب حق دارد بپرسد با شخصیتی چنین رفتاری میشود با سایرین چگونه است .؟
سید محمود دعایی پیشکسوت مطبوعات ایران ، شخصیتی که حدود ۴۰ سال عهده دار سرپرستی موسسه مطبوعاتی اطلاعات بود ، روز ( ۱۵ ) پانزده خرداد ماه ( ۱۴۰۱ ) درگذشت ، او تا روز قبل از فوت فعال بود و در هفته های اخیر همچنان در مجالس و محافل رسانه ای همراه اهالی رسانه و هم پای زحمت کشان مطبوعات حضور داشت . آخرین سخنرانی او هفته قبل از فوت ( هفته اول خرداد ) درمراسم بزرگداشت و تکریم دکتر محمد علی اسلامی ندوشن بود. در مورد شخصیت محترم ، فرهیخته و متواضع او طی همین یکی ، دو روز بسیار گفتند و نوشتند . خاطرات خوب و تاثیرگذار از زندگی او ، تنگدستی و سخت کوشی مادر تنهایش ، آبرومندی و تلاش هایی که در زندگی داشته است . تواضع و افتادگی بیش از حد او که به قول نویسنده معروف هوشنگ مرادی کرمانی، افتادگی و تواضع را شرمنده کرده بود، همه و همه توسط نویسندگان ، فعالان سیاسی ، فرهنگی ، رسانه ای در طیف های مختلف فکری نوشته و بیان شده است .
در فرصت های متعددی که طی سالیان گذشته برای دیدار و مجالست با جناب دعایی پیش آمد ، همواره از تواضع ، افتادگی و صحبت های سنجیده او بهره میگرفتم ، خصلت هایی که در رفتار او نهادینه شده بود و در مراوده و ارتباط همه افراد مراعات میکرد .
خدا را شکر که در مورد این شخصیت پاکدست قریب به اتفاق همه از خوبی هایش گفتند و نوشتند . . .حتی اگر کسی نقد داشته است ، در مقام مقایسه با دیگر عناصر حاضر در حوزه مطبوعات به ویژه موسسه همتراز اطلاعات ،وجود مرحوم دعایی طی چند دهه درمقام سرپرستی موسسه اطلاعات و آثار و برکات او را غیر قابل انکار دانسته اند .
در همین وبلاگ چند سال پیش از این مطلبی را همراه با عکس آقای دعایی تحت عنوان با پیشکسوت مطبوعات نوشته ام .
یادش گرامی و روانش شاد باد .
گاهی برخی از مسولان سیاسی یا شخصیت های روحانی در جایگاه های حاکمیتی مثل نماز جمعه حین سخنرانی نکات و بعضا ادعاها یا نصایحی را مطرح میکنند که نسبت به مسایل اجرایی ، فنی و معیشتی و معضلات جاری،تخصصی نیست . با توجه به شرایط جامعه ، مشکلات اقتصادی ، تورم افسار گسیخته و جوانب دیگری که زندگی روز مره را برای اقشار پایین و متوسط جامعه سخت کرده است ، در مجموع نگفتن این گونه نکات هم برای گوینده و هم مخاطب بهتر است ، با این وجود نپذیرفتن یا بی توجهی مردم ،به این قبیل صحبت ها خساراتی همانند اظهارات حوزه های تخصصی به بار نمیآورد، در عین حال ، آن ها زمینه و راهی برای توجیه و فرا افکنی دارند که مثلا اطلاع نداشتیم . نظر شخصی ما بود و از این قبیل توجیهات که هر روز کمابیش شاهدش هستیم .البته هر رای و نظر غیر تخصصی آن هم در جایگاه حکومتی ، در ارتباط با هرآنچه که مرتبط با زندگی مردم زیان و خسارت متناسب با آن به همراه دارد .
اما وقتی پای رسانه و مجموعه های تخصصی و موظف در حوزه خبر و اطلاع رسانی و آگاه سازی جامعه به میان میاید ، توجیهات به هیچ وجه کارساز و از جانب مخاطبان پذیرفته نیست، منظور اینکه خسارت رسانه ها حتی از زیان دسته اول بیشتر است .. متاسفانه در این روزها به جای اینکه شاهد افزایش توجه رسانه های رسمی ، دولتی و حاکمیتی به صحت خبر و صداقت خبرنگاران یا خبر سازان باشیم . شاهد اشتباهات ، بعضا بی صداقتی ها و گاهی با کمال تاسف ،دروغ ها و کلک های نخ نما توسط رسانه ها بوده ایم . به نحوی که اشتباهات یابی صداقتی ها بر مردم ثابت شده است ، مواردی که هرکدام به تنهایی برای بی اعتماد سازی مخاطبان رسانه کفایت میکند .
تنها در همین چند روز اخیر ، شاهد انعکاس گزارش خبری بودیم که ظی آن ادعا شده شهردار یکی از مناطق شهرداری تهران به دلیل فعالیت زیاد و اصرار بر رعایت حقوق مردم ، توسط مخالفان و اراذل مورد ضرب و شتم قرار گرفته است ، به فاصله اندکی پزشکی قانونی طی گزارشی آثار ضرب و شتم موجود را در اثر خود زنی و صحنه سازی تشخیص داد .
گزارشی از سیما پخش شد که طی آن خبرگار با سه خانم خانه دار در مورد دریافت یارانه و افزایش قدرت خریدشان صحبت میکرد ، بعدا گفته شد یکی از خانم ها نقش بازی کرده و صداقت در بیان و معرفی جایگاه خود نداشته است .
در جریان آوار بردازی و کمک نیروهای مختلف در حادثه ریزش ساختمان متروپل آبادان ، در روز سوم حادثه گزارشی تصویری پخش شد که طی آن خبرنگار سیما با فردی که ادعا میکرد پس از ۳۰ ساعت زیر آوار بیرون کشیده و نجات یافته بود گفتگو میکرد ، اما پس مشخص شدن و غیرواقعی تشخیص دادن ادعا و گفتگو و اعتراف فرد نجات یافته معلوم شد که او جزو افراد زیر آوار مانده از ابتدای حادثه نبوده، از نیروهای مردمی بوده و دو سه ساعت قبل از آن دچار سانحه شده و پس از یکی دو ساعت با تلاش نیروهای امدادی نجات یافته است . خوشبختانه این فرد شخصا موضوع را تصحیح و صحبت و ادعای قبلی خود را تکدیب کرد.
تکرار بی صداقتی آن هم توسط رسانه های موظف و متخصص جای تعجب دارد .گرچه این نوع بی دقتی یا بی صداقتی از هیچکس پسندیده نیست ، از رسانه که می بایست خود اطلاع دهنده ، افشا کننده و آگاه سازنده جامعه باشد بسیار بسیارنکوهیده تر است و هر اقدامی نسنجیده ،ضربه ای کاری است برپیکر نه چندان محکم رسانه های موجود است .