مصاحبه اخیر سیما ( ۱۲ آذرماه )با آقای رییس جمهور از دو بعد مشخص با مصاحبه های مشابه قبلی متفاوت بود ، یکی به لحاظ نوع پاسخ های آقای دکتر پزشکیان که سعی کرد با احترام تمام به دولت قبل و دولت های قبلی اشارات خوب و با معنایی به وضعیت موجود و به ارث رسیده داشته باشد . ناترازی های موجود در همه زمینه ها به ویژه در حوزه سوخت و انرژی ، پیش خور شدن بودجه ، بدهی کلان دولت ، ذخیره نشدن به موقع سوخت ، خالی بودن دست دولت برای اقدامات اساسی و . . . در حوزه روابط خارجی به عملیاتی نشدن توافق نامه ها و تفاهم نامه ها ی متعدد میان ایران ، روسیه ، چین و برخی کشورهای دیگر و ضرورت شروع اقدامات عملی در این موارد و نیز در حوزه فرهنگی و روابط دولت با مردم خودمان ، به ناقص بودن و غیر قابل اجرا بودن و پیامدهای منفی اجرای قانون مصوب مجلس در حوزه حجاب و عفاف و نیز در صورت لزوم ضرورت تصحیح و عملی شدن و موثر شدن آن . این موارد و برخی موضوعات دیگر کلیت پاسخ هایی بودکه آقای دکتر پزشکیان در پاسخ به سوالات مجریان سیما اظهار داشت .
تغییر و تفاوت دیگر مصاحبه اخیرسیما با رییس جمهور نوع پرسشگری مجریان به ویژه خانم المیرا شریفی مقدم بود که با توجه با اغتنام از فرصت پیش آمده و طبعا رهنمود مدیران پشت صحنه سیما تلاش کرد تا اجرایی چالشی با آقای رییس جمهور داشته باشد و برای این منظور چند بار صحبت رییس جمهور را قطع کرد و یا برای چندمین بار سوال خود را تکرار کرد به ویژه سوال مربوط به احتمال گران شدن بنزین ،پس از این مصاحبه بسیاری از فعالین رسانه به مقایسه نوع برخورد مجریان سیما در مصاحبه های قبلی با رییسان جمهور پیشین پرداختند از جمله نوع بسیار متفاوت و دست به عصای خانم مجری و دیگر مجریان در مصاحبه های مشابه قبلی که کاملا متفاوت بود .
در حوزه فعالیت رسانه ای همواره قابل فهم بوده است که مخاطبان عام به دلیل مشغله ها و گرفتاری های روزمره و بعضا اولویت نداشتن لحظه ای موضوع برای آنان، به این گونه مسایل توجه عمیق نداشته باشند ولی فعالان رسانه ای و دست اندرکاران حوزه خبر کمتر از این نوع مقولات می گذرند، به ویژه که به مدد وجود فضای مجازی و امکان ذخیرسازی ها و آرشیوهای فعال، دسترسی ها و مقایسه ها راحت تر و عمیق تر صورت میگیرد .
هنوز در حافظ کوتاه مدت و جاری بسیاری از مخاطبان نوع مصاحبه های صدا و سیما با آقای دکتر احمدی نژاد و مرحوم آقای رییسی پاک نشده و نیاز به کنکاش زیادی نیست ، در دوره دولت های نهم و دهم تصمیم گیرنده و گاه تعیین کننده مجری دفتر رییس جمهور بود و چالشی اتفاق نمی افتاد ، یکبار حتی مجری سیما در گفتگو حضور نداشت و ، آقای مهدی کلهر مشاور وقت آقای احمدی نژاد ،مجری و مصاحبه گر گفتگو بود !!
با استقبال و به فال نیک گرفتن شیوه جدید و چالشی گفتگو با مسولان حوزه های مختلف از جمله رییسان قوا ، برای دست گرمی و شروع این مسیر پیشنهاد می کنم گفتگویی مشابه با جناب مهندس چمران ریاست شورای شهر تهران برگزار کنند ،شخصیتی که طی سال های طولانی رییس شورای کلان شهر تهران بوده بوده و هم اینک نیز برای چهارمین دوره ریاست شورا را بر عهده دارد و چون وظیفه مستقیم اجرایی نداشته احتمالا بارسبکتری در پاسخگویی داشته باشد ، از ایشان لا اقل پاسخ به سولات گذشته خبرنگاران در خصوص عملکرد شهردار و شهرداری تهران را که در موارد متعددی با ذکر جملاتی همچون بررسی و اعلام نتیجه می شود ، موضوع در دست بررسی است و امثال آن ها مکتوم گذاشته شده اند، در گفتگوی زنده نیمه چالشی !! برگزار شود و بعدا بروند به سراغ شهردار، رییسان قوا و بقیه مسولان
امیدواریم با اغتنام از فرصت پیش آمده ، فضای مناسب موجود و اشتیاق مخاطبان این رویه شکل گیرد و تدوام یابد .
سعید فانیان مدرس و فعال رسانه
امسال هفته کتاب از روز ۲۴ آبان ماه تا جمعه ۲ آذرماه بود. ۲۴ آبانماه روز درگذشت و بزرگداشت علامه طباطیایی ( سید محمد حسین طباطبایی ) فیلسوف ، مفسر قرآن و عارف معاصر ایرانی نیز هست و روز کتابخوانی نام گذاری شده است . روز جهانی کتاب طبق تصمیم سازمان یونسکو در سال ۱۹۹۵ روز ۲۳ آوریل است. روزی که مصادف بوده است با درگذشت ویلیام شکسپیر نویسنده مشهور انگلیسی ( ۱۵۶۴ -۱۶۱۶ م ) با آثاری چون هاملت ، شاه لیر ،، اتللو . . همچنین درگذشت میگل سروانتس ( ۱۵۴۷- ۱۶۱۶) نویسنده بزرگ اسپانیایی و مولف رمان معروف دن کیشوت است. .
امسال به همراه دو تن از دوستان در هفته کتاب سری زدیم به کتاب فروشی های جلوی دانشگاه تهران ، محدوده ای که سالهاست دو سه ماهی یک بار برای اطلاع از تازه های کتاب و موجودی های جدید بازار نشر و خرید کتاب های مورد نظر، سری به آنجا میزنم . البته در عصر ارتباطات نوین و انفجاراطلاعات ، اطلاع از اوضاع و بازار کتاب را می توان از طریق سایت های تخصصی و فضای مجازی نیز کسب کرد ، با این وجودحال و هوای کتاب فروشی ها و خریدها و خریدارها هم خود دیدنی است . چندین سال است که در کنار کتابفروشی های رسمی و مستقر ، فروش کتاب های کهنه و دست دوم نیز برای خودش جایی باز کرده و به دلیل گرانی کتاب های تازه چاپ شده ، رونقی هم برای خود دست و پا کرده است .
در کتابفروشی ها متوجه شدم که به مناسبت هفته کتاب تخفیف ۲۰ درصدی هم در نظر گرفته اند ، از یکی از فروشندگان سوال کردم برایم مشخص شد که ضمن فروش مشخصات دقیق خریدار و کتاب فروخته شده را یادداشت می کنند تا بر اساس آن تخفیف ارایه شده را از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باز پس بگیرند.
از جمله کتاب هایی که انتخاب کردم ،کتاب مفصل و قطور خاطرات علم بود، سال ها قبل از این ،خاطرات علم را در دوجلد ، با مجموعا حدود ۵۰۰ صفحه خریداری و مطالعه کرده بودم ، مجموعه ای که بطور خلاصه تنظیم شده بود ،ولی نسخه کاملی در کتاب فروشی ها بود در ۷ جلد با حجم متوسط و نسخه قطوری نیزدر دوجلد و مجموعا در ۲۳۵۲ صفحه که تاریخ نشر آن سال ۱۴۰۲بود این مجموعه را انتخاب و به قول قدیمی ها ابتیاع کردم . امیر اسدالله علم از کارگزاران دوران پهلوی بود، فرزند شوکت الملک علم و از خاندان های معروف انگلوفیل ، اسدالله علم ازآذرماه سال ۱۳۴۵ تا تیر ماه سال ۱۳۵۶۱ وزیردربار شاه ( محمد رضا ) و قبل از آن مدتی نخست وزیر شاه بود . خاطرات نسبتا کوتاه روزانه علم ، مجموعه مفصلی شده است که به میزان زیادی روشنگر اوضاع احوال سیاسی مراودات شخصیت های داخلی و خارجی با شاه و دربار سلطنتی است .
کتاب دیگری که خریدم ، کتاب پایاب شکیبایی نوشته دکتر جواد ظریف است ، کتابی که به تحولات سیاست خارجی ایران فعالیت های دیپلماتیک در ایام مسولیت آقای ظریف به عنوان وزیر خارجه جمهوری اسلامی می پردازد .اولین چاپ کتاب در سال ۱۴۰۲ بوده و کتابی که خریدم چاپ ششم و در سال ۱۴۰۳ است . واقعیت این است که کتاب را از سال پیش زیر نظر داشتم ، بخش های کوچکی از آن را نیز در رسانه ها خوانده بودم و مترصد زمانی بودم که کتاب با تخفیف پیدا کنم
کتاب دیگری که انتخاب کردم ، کتاب داستان انسان بود، کتابی در موضوع سبک زندگی و سلوک سید محمود دعایی نوشته سید عطالله مهاجرانی چاپ ۱۴۰۳ است .
مرحوم دعایی را از نزدیک می شناختم و همیشه برای سبک و سلوک و مشی عاقلانه و متواضعانه ایشان احترام ویژه قایل بودم . خدایش رحمت کند و بر حضور شخصیت های فرهنگی و رسانه ای همانند او بیافزاید .
ما نگوییم بد و میل به ناحق نکنیم جامه کس سیه و دلق خود ازرق نکنیم
بحث های نوینی که با توجه به نو به نو شدن امکانات ارتباطی و ارتقای رسانه های مدرن در فضای عمومی جامعه ما و معمولا پیش از آن در صحنه بین الملل شکل می گیرد ،با همه پیچیدگی واهمیت کاربردی که دارند ، نتایج سازنده اشان در عالی ترین مرتبه ازپیامدها و بازخوردی های چند اصل انسانی خارج نیستند . نخبگان و پیشتازان تحلیل و توجه به خاصیت ها و کاربردهای ابزار ارتباطی و در راس آن ها مارشال مک لوهان بر اهمیت ابزار ارتباطی و رسانه های مورد استفاده تاکید می کنند و آن ها را امتداد حواس انسان می شناسند ، لذا در هر شرایطی ابزار انتقال پیام و رسانه در اختیار کاربربسیار اهمیت دارد ، با این وجود این ما انسان ها هستیم که از طرق ممکن و شیوه های مختلف سعی در بیان و انتقال پیام به بهترین وجه داریم .
، خوشبختانه بسیاری از مفاهیم اخلاقی جامعه انسانی اصولی ثابت هستند که مشمول زمان و مکان نمی شوند ، گرچه در موارد نادری بحث مصلحت و شرایط تا حدودی تفسیر ضرورت ها را دچار دگرگونی می کند با این وجود، دروغ ، بهتان ، خیانت در امانت ، ظلم و حق خوری . . .در همه مکان ها و زمان ها در جوامع انسانی نکوهیده و ناپسند بوده و هست .
حضرت حافظ در بیت مورد اشاره در ابتدای سخن و ابیات دیگر غزل ابعادی از چهارچوب رفتار معتدل و متناسب انسانی را فارغ از همه جوانب و مصالح بیان می کند .
حافظ در بیتی از غزل دیگری با بهره گیری از روح دیانت و اصالت اخلاقی انسان ها،تکلیف کلی مخاطبان را تعیین و تعریف میکند. .
مباش در پی آزار و هرچه خواهی کن که در طریقت ما غیر از این گناهی نیست
ساده انگاری است که محور کارو فعالیت یک رسانه عام اعم از صدا و سیما ، روزنامه ،مجله ، فصل نامه و . .بدون ملاحظات جمعی و ملی ، به اهداف محدود جناحی ، حزبی و شخصی محدود شود . وقت آن است که با بهره گیری از فرهنگ غنی و دیرپای ملی و بومی خودمان به داشته هایمان باور کنیم و برای بارور شدن ذهن و فکر و فرهنگمان به تاکیدات سرآمدان فرهنگ و ادب ایران امثال حافظ ژرف اندیش و سعدی حکیم و فردوسی ایران خواه و همه فرهیختگان ارزشمند این دیار دیرین و فرهنگ دیرپا توجه و تمسک دوباره ای داشته باشیم ،
حکمای کم نظیری که اساس راه و طریقتشاان دلق خود ارزق نکردن و آزار ندادن دیگران بوده است .
بیاید با رسانه هایمان به همه نیکی بورزیم و بهروزی بخواهیم که مردم ما و ایران سربلندلیاقت همه نیکی ها را دارند .
سعید فانیان مدرس و فعال رسانه