آزمون بزرگ رسانه ملی

 انتخابات بدون تردید پر نشاط ترین و فراگیرترین اقدام سیاسی یک جامعه است ، در ایران عمر بهره گیری حرفه ای از رسانه ها چندان طولانی نیست گرچه تنوع و تکامل رسانه ها به مرور افزایش می یابد و بهره برداری کاندیدا ها اخزاب ، شخصیت های سیاسی و جریان های سیاسی ، فکری و صنفی نیز در حال توسعه است و با وجود برخی کمبودها باید انصاف داد که رسانه های مکتوب همچنین دیجیتالی  در حال افزایش فعالیت در این زمینه اند با وجود همه این واقعیات حایگاه و توانمندی صدا و سیما در فراگیری و کمیت و کیفیت تاثیرگذاری بر مخاطب به خاطر نوع رسانه و امکان انعکاس فعالیت ها ، دیدگاه ها و مناظره های رادیو تلویزیونی همچنان قابل مقایسه با سایر رسانه ها نیست .این اهمیت وقتی بیشتر میشود که تمرکز مدیریت و انحصار صدا و سیما را نیز در نظر بگیریم امری که باعث شده است تا در حوزه فعالیت های سیاسی و تبلیغاتی این رسانه تا حد زیادی بدون رقیب باشد .البته با توزیع امکانات اینترنتی و توسعه فعالیت ها در فضای مجازی و نیز تکثیر رسانه های رقیب خارجی اعم از شبکه های تلویزیونی و رادیویی و سایت های خبری فارسی قلمرو صدا وسیما محدودتر و خاصیت انحصار کمرنگ تر میشود امری که می بایست همواره مد نظر مدیران و برنامه ریزان صدا و سیما باشد.

 با در نظر گرفتن جایگاه ، اهمیت و میزان توقع جامعه از بی طرفی و معتدل و منصفانه عملکردن  صدا و سیما ،حساسیت عملکرد این رسانه در مقطع انتخابات مشخص میشود. همگان انتظار فراوانی از صدا و سیما در عملکرد متوازن و بی طرفانه آن دارند. این عملکرد آنقدر حساسیت برانگیز است که کسانی حتی نسبت به میزان و کمیت اخبار تک تک کاندیدا ها ،ثانیه های انعکاس اخبار و مهمتر از آن کیفیت خبرها و اعمال نظرهای احتمالی حساس و پیگیر می باشند. برخلاف دوره های پیشین که امکان  بازبینی و بررسی مجدد حجم و نوع فعالیت ها قبلا بسیار محدود بود اینک همه کما بیش از طریق فضای مجازی و اینترنت به آن دسترسی دارند اینکه برای هرکاندیدا چه میزان زمانی اختصاص یافته ،کدام عکس های خبری یا گزارش های تصویری انعکاس یافته است این موجودی تا سالها ماندگار و دستمایه بررسی ها خواهد بود در این صورت آنچه می بایست برای رسانه فراگیر صدا و سیما اهمیت داشته باشد حفظ و توسعه اعتماد مخاطبان خود، جلب رضایت مردم  و مانور بی طرفی است سرمایه ای که در راستای عزت و اعتبار نظام تعبیر و تفسیر میشود و با هیچ حمایت و پیروزی مقطعی قابل معامله و معاوضه نیست .

سی سوژه در حاشیه انتخابات ریاست جمهوری

 بدون تردید مقطع مبارزات انتخاباتی زمان نشاط و تحرک بیشتر رسانه هاست . بعنوان مثال انتخابات بعنوان یک رخداد سیاسی و اجتماعی قدری شبیه مراسم ازدواج است که در عرف با وجود حرمت خیلی از حرکات و سکنات برای اکثریت جامعه ،خیلی از آنها  گرچه با کراهت  اما با اغماض از کنار آنها می گذرند همین غمض عین نیز در مقطع انتخابات شور و حال و تحرک و نشاطی به رسانه ها می بخشد و با دستی بازتر به اصل و فرع موضوعات و خاصه حاشیه ها می پردازند .برخی از نکات و سوژه هایی را که در حاشیه خبرها طی روزهای تبلیغ کاندیداها در رسانه ها مطرح شده است مرور میکنیم .
 گاف های برخی از ستادها در نگارش یا چاپ عکس های تبلیغاتی - تپق های کاندیدا ها- زیر ذره بین بودن همراهان با وسواس و دقت بسیار برای مثال یکی از دوستان تصویر فرد همراه یکی از کاندیدا ها را در زمان پخش تلویزیونی ضبط کرده بود و از روی تصویر اثبات میکرد که پاچه های شلوار آن فرد ده سانتیمتر تا زمین فاصله دارد -بذله گویی بعضی کاندیدا ها -طنزهای انتخاباتی پیرامون کاندیداها از مدل مو ،شیوه بیان یا تعداد دفعات شرکت و از این قبیل -واکاویی دلیل المثنی بودن شناسنامه برخی از کاندیدا ها- اتفاقات فرعی و حاشیه ای جلسات و سفرها از پنچرشدن  و سرعت ماشین تا گیر افتادن کاندیدا در آسانسور -یاد نیک کردن برخی از کاندیدا ها از بعضی از شخصیت هایی که صدا و سیما نه از آنها نام می برد و نه نیکشان می شمرد-مهم شدن و خبرساز شدن اقوام و نزدیکان کاندیدا ها بویژه همسران آنان-کوچکترین اشتباه یا غفلت صدا و سیما در بکاربردن القاب و اسامی تا محاسبه ثانیه های تنظیم وقت کاندیداها یا اسفاده از طرح و عکس در دکور برنامه-محرز شدن تکیه کلام برخی از کاندیداها و البته حساس شدن رسانه ها وطنزپردازان ،ابتکارات و نوآوری های صدا و سیما در معارفه کاندیدا ها و مناظره بین آنها ، البته گاهی هم منازعه و مرافعه- ژست های رقابتی و فیگورهای انتخاباتی کاندیدا ها  و .. . .. .

مناظره انتخاباتی یا مسابقه تلویزیونی

                                                                                          

بالاخره مناظره تلویزیونی کاندیداهای ریاست جمهوری که مردم در انتظار آن بودند از تلویزیون پخش شد . شور و شوق برای دیدن مناظره ها به دلیل پیشینه ای بود که مردم از مناظره ها در سال 1388 در ذهن داشتند ،مناظره هایی که به دلیل داغی بیش از حد آن مجری  کمترین نقش در اجرا و هدایت آن داشت و به سمت مقابله و منازعه پیش می رفت ولی هرچه بود تجربه ای جدید برای تلویزیون بود که تا آنزمان بیشترین حجم گفتگوهای موضوعی را در برنامه ها داشت ولی کمتر امکان ، فرصت یا جسارت برگزاری مناظره بین دیدگاه های مختلف در برنامه زنده پیدا کرده بود.

 سیما به دلیل مشخص نبودن تعداد کاندیداهای قطعی و برای جلوگیری از پیشآمدی مشابه دور قبل که طی برنامه زنده ، تهمت ها ، حمله ها و نقدهای تندی نثار غایبین شده بود و برای این وضعیت پیش بینی نکرده بود و از عهده چاره جویی برنیآمد ، با برنامه ریزی معاونت سیاسی و محوریت رییس صدا وسیما به برنامه ای رسید که روی آنتن دیده شد  ، برنامه ای که هم کاندیدا ها به مجادله و گفتگوهای تند نرسند هم قدری سرگرمی تلویزیونی داشته باشد هم برای مجریان قابل کنترل باشد ، با دکوری که برای حضور و مشارکت هشت شرکت کننده در نظر گرفته شده بود . نهایتا برنامه هم به لحاظ شکلی و هم محتوایی به سمت مسابقه تلویزیونی پیش رفت با این تفاوت که شرکت کنندگان کاندیدا های سرد و گرم چشیده و آماده رییس جمهور شدن بودند و تفاوت یا مزیت دیگرش هم اینکه برنامه برخلاف اکثر مسابقه های تلویزیونی زنده بود ، البته مجری تلاش خود را کرد اما این شیوه را هم کاندیدا ها نپسندیدند هم رسانه ها و هم اکثریت مخاطبان