دُرج

وب نوشت سعید فانیان

دُرج

وب نوشت سعید فانیان

رسانه تقویت کننده منافع ملی

 رسانه ها وظایف و کارآمدی های مختلف و متنوعی دارند ، در موضوعاتی همانند جامعه پذیری  افراد به ویژه نسل های نو ،تلا ش در جهت ارتقای جایگاه شهروندی ، اطلاع رسانی، آموزش های غیر مستقیم در همه زمینه های مورد نیاز مردم جامعه  ، بهسازی فضای فرهنگی ، رفتاری و اخلاقی جامعه ، بر دوش کشیدن بخشی از بار دیپلماسی عمومی، همچنین سرگرمی و تفریحات ،تلاش برای ایجاد انسجام و وحدت عمومی و ملی و در پهنه جهانی با کمک ابزار و وسایل ارتباطی نافذ در ابعاد مختلف برونمرزی .

از ابعاد داخلی کارکرد رسانه ها که بگذریم ، در خصوص ابعاد جهانی باید بگویم که یکی از تفاوت های جدی و کاملا واضح  بین کشورهای توسعه یافته و کشورهای درحال توسعه ،درموضوع رسانه ، تبلیغات و هزینه هایی بسیار بالایی است که کشورهای توانمند در این زمینه مصرف می کنند.

قدر مسلم این است که یکی از ارکان قدرت های مسلط جهانی به ویژه آمریکا رسانه های پرقدرت بین المللی است که در جهت تضعیف قدرت های رقیب و  مخالف و یا تطمیع مردمان سایر کشورها در جهت مطامع خود به کار گرفته میشوند .

با پیشرفتهایی که در حوزه تکنولوژی های دیجیتال ، فن آوری های جدید  فضای مجازی ، شبکه های ماهواره ای صورت گرفته غالب کشورها در امر ارتباطات پیشرفت کرده و توسعه یافته اند ،ولی فاصله توانمندی رسانه ای ، ارتباطی و تبلیغاتی  سایر کشورها با قدرت های بزرگ ، بیش از پیش بیشتر شده است و کار حفاظت و حراست از منافع کشورها ، از راه دیپلماسی عمومی و فرهنگی و اقناع مردمان دیگر کشورها به دلیل هجمه های سنگین طرف مقابل سخت تر شده است . در این شرایط چاره ای نیست ، مگر :

تقویت توانمندی های رسانه ای کشورهایی همانند کشور ما در بعد بین المللی ، به لحاظ سخت افزار و نرم افزار و حضور افراد توانمند رسانه ای در عرصه بین المللی

استفاده صحیح و عالمانه از امکانات موجود برای حفظ و تحکیم وحدت میان مردم کشورمان  از طریق رسانه های موجود ، باید توجه داشته باشیم که با وجود برتر بودن توانمدی های قدرت های بزرگ به دلیل توجه و مونیتورینگ اهداف ، دیدگاه ها و محتواهای رسانه های ما توسط دیگر کشورها ، کم توجهی به محتوای رسانه های داخلی نیز می تواندموجب سوئ استفاده ، سوئ برداشت عمدی یا سهوی و ایجاد مشکلات برای جامعه داخلی و منافع خارجی شود ، لذا مهم است که در رسانه های رسمی و عمومی به ویژه صدا و سیما چه کسانی با چه پایگاه اجتماعی و با چه دیدگاه هایی صحبت می کنند ، شعار می دهند و از دیدگاه چه خط و تفکری حمایت و تبلیغ می کنند ، رجز می خوانند و دیگران را به جنگ یا صلح دعوت می کنند ، جهان امروز به لحاظ ارتباطات ، جهانی به هم پیوسته شده و پیش بینی مارشال مک لوهان به میزان بالایی تحقق یافته و دهکده جهانی ایجاد شده ، گوینده و کارشناس به راحتی نمی تواند هرچه دل تنگش می خواهد ، در رسانه عمومی بیان کند ، بدون اینکه عواقب گفته ها  محاسبه شود.

لزوم شفافیت در سفرهای پارلمانی

 سفرهای هیات های پارلمانی  به ویژه به ریاست رییس مجلس معمولا در بودجه مجلس و تعداد سفرهای خارجی نمایندگان پیش بینی می شود ، ولی تا به حال هیچگاه گزارشی شفاف از این سفرها در اختیار رسانه ها قرار داده نشده و به اطلاع مردم نرسیده است ، اینکه گزارش خبری کوتاه در صدا و سیما یکی رسانه ای دیگر منعکس شود که هیات پارلمانی برای شرکت در نشست ، اسیایی ، نشست بین المجالس یا ملاقات با نمایندگان فلان کشور ، عازم شدند ، ملاقات کردند یا بازدید کردند و بازگشتند ، این ها کافی نیست ، همانطور که مجلس از طریق دیوان محاسبات  ، بازدیدها ، نشست ها و جلسات ازسازمان ها ، وزارتخانه ها و سایر نهادهای دولتی،  بر آن ها نظارت میکند و نتیجه را به مردم اعلام می کند ، خوب است که گزارشی از سفرهای های هیات های پارلمانی ، مقصد و منظور و هدف سفر ، تعداد و بطور خاص اسامی نمایندگان مامور و اعزامی ، اقدامات ، بازدیدها و گفتگوها و نتایج و انعکاس سفر و در پایان دستاوردها ، همراه با هزینه های کلی در اختیار مردم قرار دهند ، بارها و بارها برخی از شرکت افرادی غیر نماینده  ان هم به تعداد غیر لازم به همراهی هیات سخن گفته اند ، البته کمتر رسانه ای شده است ،برخی از سفرها صرفا بازدید است و انعکاس خبری ندارد چون اقدامی یا توافق و تفاهم قابل ذکری صورت نمی گیرد ، اینکه بالاخره نماینده هم سفری و ماموریتی داشته باشد و با مجامع و مراکز و پارلمان های خارجی آشنا شود ، در حد متعارف امر قابل قبولی است ولی به عینه دیده ام که به دلیل محدودیت انتخاب های ، بعضا سفرهای تکراری به بعضی کشورها صورت گرفته یا می گیرد که نه تنها هیچ دستاورد مثبتی نداشته بلکه در نگاه کلی ، مطلوبیتی نداشته است و بهتر است که اینگونه سفرها اصولا صورت نگیرد .

در  خبرها بود که رییس مجلس به همراه ۳۵ نفر به ژنو سفر کرده اندکه مورد انتقاد بعضی نمایندگان قرار گرفت .(خبرهای روز ۷ مرداد ۱۴۰۴) همچنی در سفر رییس مجلس به جاکارتا پایتخت اندونزی طی روزهای پایانی اردیبهشت ماه به پایتخت اندونزی برای شرکت در اجلاس اتحادیه بین المجالس اسلامی که چهار نماینده نیز حضور داشتند ، طبق گفته برخی از شاهدان چند ده نفر هیات را همراهی کرده اند ، متاسفانه گزارش کامل و دقیقی انعکاس نیافته است ، ولی امر مسلم این است که تعداد همراهان  خیلی زیاد بوده است .

 در هر صورت همانطور که در مجالس ادوار مختلف بارها صحبت از شفافیت شده و ولی نعمت بودن مردم امیدواریم که مجلس حاضر در پایان هر سفر پارلمانی گزارشی کامل ، شفاف و همه جانبه در مرد دلایل ، ابعاد ، اهداف و دستاوردهای سفر به مردم کشور ارایه کند .

خود زنی مستمر سیما

 اولین گام و اقدام   هر رسانه ،  رساندن پیام خود به مخاطبان هرچه بیشتر است ، پر قدرت ترین و با نفوذترین رسانه ها در سطح جهان، پر مخاطب ترین آن ها هستند ، همه تلاش های یک رسانه رسیدن به هدف غایی خود یعنی اقناع مخاطب در جهت جهان بینی خود است ، طبیعی است که هر رسانه عام ، فراگیر و معروفی ، چه در سطح ملی و چه بین المللی ، اهداف ، اولویت ها و رویه هایی تدوین  و تنظیم شده ای داردکه فرا راه آن قرار داده شده ، توسط قانون یا نهادهای تعریف شده  بالا دستی، و رسانه ای موفق است که اولا سعی کند ، مخاطبانش را حفظ کند ، بر تعداد آن ها بیافزاید ، یعنی کاری کند ، شیوه ای را برگزیند که ضمن پاسخ به سلایق متنوع مخاطبان ، ارتباط و تعاملش پایدار و پویا بماند ، طبعا می بایست بالاترین راهبرد برای هر رسانه عام ، فراگیر و ملی حفظ و توسعه منافع ملی کشور باشد .برای رسیدن به این هدف شناخت بهتر مخاطبان ، درک خواسته های آنان ، همراهی با آنان در این مسیر  از جمله اقدامات موثر است .

مخرب ترین کار یک رسانه حرکت در جهت خلاف و عکس محورهایی است که بر  شمردیم و در راس آن ها بی توجهی به خواست و توقعات مخاطبان است ، از این بدتر ایستادگی در برابر علایق و خواست مخاطبان است . با کمال تاسف اینک صدا و سیما در بسیاری زمینه ها  در برابر خواست مخاطب ایستادگی می کند ، بسیاری از افرادی که  نه تنها از محبوبیت نزد افکار عمومی برخوردار نیستد بلکه در مواردی مورد تنفر اکثریت و افکار عمومی مردم هستند   ،به طور مکرر در برنامه های صدا و سیما دعوت می شوند ، این شیوه کار یا به دلیل عدم شناخت دست اندر کاران است یا ،افرادی در میانه آن مجموعه قصد دارند تا با اینگونه رفتارها   تتمه اعتبار رسانه  صدا و سیما را برای همیشه از بین ببرند ، در سال های اخیر بارها مسولان صدا و سیما خود به ریزش مخاطبان برنامه های رادیو تلویویزیون اشاره کرده اند  ، با این همه راهی که در پیش گرفته اند ،نه تنها مسیری جبران کننده و نجات دهنده و آشتی با قشرهای مختلف مردم نیست بلکه نوعی خود زنی مستمر است .