دُرج

وب نوشت سعید فانیان

دُرج

وب نوشت سعید فانیان

فرمان سیما دست کیست ؟

صدا و سیما درجریان  تجاوزات اسراییل به کشورمان بعد از شروع حملات ساعت های اول  با وجود دریافت هشدارهای منابع ذیربط داخلی ، بازهم  غافلگیر شده بود و طرح مشخصی برای خبر رسانی و اقناع مخاطب نداشت ، دست اندرکاران صدا و سیما روزهای بعد از تجاوز رژیم صهیونیستی اعلام کردند که  برخی از فرماندهان شهید ساعاتی  قبل از تجاوز اسراییل شرایط  ویژه و احتمال بالای حمله را به صدا و سیما اطلاع داده بودند ،البته آن ها به مرور  بر شرایط مسلط شده  برای ایجاد یک فضای حماسی تلاش کردند، متعاقب آن ، در چند برنامه چند نفر از سیاسیونی که معمولا  به برنامه ها دعوت نمی شدند ، دعوت شدند و به گفتگو پرداختند ، در همان روزها عده ای از کارشناسان، این حرکت صدا و سیما را به فال نیک گرفتند و پیش بینی کردند یا بهتر است بگویم  قلبا آروزو کردند که این رسانه در مسیر تصحیح راه گذشته  و مردمی کردن و بها دادن هرچه بیشتر به افکار عمومی و احترام به تفکرات و سلیقه های مختلف درون کشورقرار گرفته است ، اما سازمان به زودی و با گذشت تنها چند هفته از آن روزها به قول معروف به تنظیمات اولیه باز گشت. در برنامه ها حملات متعددی در قالب های مختلف تولیدی یا پخش مستقیم به تفکرات رقبا و نیز شخص یا همراهان رییس جمهور صورت گرفت ، قبلا نیز بارها سوئ استفاده  از موقعیت در اختیار بودن آنتن تلویزیون توسط برخی مجریان و کارشناسان شده بود ، خانمی که اعلام کرد و اجازه داد!!تا هرکس نمی خواهد از ایران برود؟!! خانم مجری که شخصا از کند گذشتن ایام و برچیده نشدن بساط دولت دوازدهم  در برنامه زنده گفت جمع کنید ، بساطتتان و بروید . . !البته چند موردی از این قبیل در زمان ریاست قبلی صدا و سیما صورت گرفته بود .

گمان بر این بود که با تغییر در مدیریت ارشد سازمان و آمدن  آقای پیمان جبلی بساط یکه جانبه گرایی ها ، سیاسی کاری ها و استفاده بی رویه ازآنتن شبکه ها توسط یک جریان  برچیده خواهد یافت و کنترل و نظارت و پاسخ گویی  بهتری اتفاق خواهد یافت ، اما با وجود خطیر ترشدن شرایط  ، واگویی ها و یکسو نگری ها و حملات شخصی و گروهی به غیر خودی ها( از نظر صدا و سیما ) افزایش یافت ، از متهم کردن بعضی از رجال سابق  تا محکوم کردن نظرات سیاسی اعلام شده ، زیر سوال بردن مشی دولت برای گفتگوهای احتمالی  با آمریکا و اروپا ، کوبیدن مکرر اشخاصی که در برنامه ها نیستند یا نمایندگانشان حضور ندارندو در صورت دریافت پاسخ همچون سالهای گذشته منعکس نکردن نظراتشان . نحوه رفتار تلویزیون مختص به مباحث سیاسی نیست ، در برنامه های اقتصادی نیز ، غالب گفتگو ها و بررسی ها بدون حضور مسولان یا کارشناسان دولت مستقر و حضور و سحن فرسایی عوامل و کارشناسان دست اندرکار در دولت قبلی بوده ، به نحوی که در یک برنامه اقتصادی دو کارشناس حاضر از مسولان دولت قبل و  مجری برنامه که می بایست نقش بی طرف و مستقلی داشت باشد نیز از مدیران کل حوزه صنعت و اقتصاد دولت قبل انتخاب شده بودند ، یکسو نگری و مخالفت با سایر دیدگاه ها به ویژه با تفکر دولت چهاردهم آنقدر زیاد و در عین حال راحت شده است که انگار به عنوان خط مشی و وظیفه سازمانی به ان ها برای اجرا ابلاغ شده است .!!

متاسفانه صدا و سیما با وجود انعکاس منفی رویه های موجود و اعتراض و واکنش های منفی جریانات مختلف سیاسی و برخی از مستقلین و ناصحین جامعه برای تصحیح وضع موجود اقدامی جدی به عمل نیاورده است ، صحبت ها و توضیحات رییس صدا و سیما در این موردهم چندان مستدل و اقناع کننده نبود ، آقای جبلی بابت  توهین ها و بیانات مخالف در برنامه ها ، اعلام داشت که مسولیت سخنان مهمان در برنامه با خودش است و مجری برنامه های گفتگو محور  باید رفتار و گفتار خود را مدیریت کند ، نکته درستی است ولی  تعدادی از مجریان سیما مدت هاست که رفتار و گفتار خود را مدیریت نمی کنند ، حالا برنامه شما چیست؟به آنانی که توهین شده است ، فرصت حضور و پاسخگویی می دهید ؟ ، چرا همواره نتیجه رعایت نکردن مجریان به ضرر طیف و تفکرهای غیرهمراه یا رقبای فکری شما ست ؟ چرا وقتی مجری هم ناخودآگاه ! خود طرف و مقابل  می شود ، در پایان برنامه یا ابتدای برنامه بعدی از این بابت عذرخواهی نمی کند،یا توضیح نمی دهد و بدون نگرانی مجددا تکرار می کند !؟ چرا وقتی کارشناسی  نسبت به مقام مسول یا هر شخصیت دیگر در جامعه توهین می کند یا تفکر اورا باطل یا مضر می داند ، تهیه کننده ، سردبیر یا عوامل مسول برنامه خود را موظف به اصلاح نمی دانند و البته از همه مهمتر ، اگر رسانه صدا و سیما ملی است چرا ، اصولا در برنامه ها از همه طیف های سیاسی پذیرفته شده در جامعه حضور ندارند یا اگر نیستند فرصت پاسخ گویی پیدا نمی کنند ؟چرا اشتباهات ( مثلا ) هیچگاه مخالف مشی و تفکر حاکم بر صدا و سیما اتفاق نمی افتد .؟

 انتشار یافته در روزنامه شرق پنجم شهریورماه ۱۴۰۴

یادی از خبری های در گذشته

 دربین ما اصطلاحی رایج  شده که مرده دوست و مرده پرستیم ،تا در کنارهم هستیم چندان به یکدیگر توجه نداریم ولی به محض رفتن و رخت بربستن یکی ، تجلیل ها و تکریم ها و یادهای نیک فراوان می شوند ، این نقدو نظر را رد نمی کنم ، بلکه می خواهم نکته ای بر آنچه گفته شد بیافزایم و آن اینکه آن شوق تجلیل و احساس قدر دانی ها هم بسیار کوتاه مدت اند و به سرعت از یاد می روند ، بسیاری از کسانی که در کنارمان بودند، با رفتنشان ناراحت شدیم ، اما به زودی و به راحتی یاد و نامشان را به بوته فراموشی سپردیم .حتی رسانه هایی که این عزیزان سال ها در آن فعال بودند ، یادی ازشان نکرده و نمی کنند.

 بهتر دیدم که در این روزهای حول و حوش روز خبرنکار ،  از تعدادی از رفتکان یاد کنم ، کسانی که از اهالی خبر بودند ، تلاش می کردند و روزهای زیادی را در کنار هم سپری کردیم ، از دوستانی یاد می کنم که شخصا در محیط کار همگام و همراه بودیم و اوقات زیادی را در کنار هم گذراندیم و اینک در مدت هاست که در کنارمان نیستند ، یادشان گرامی و روحشان شاد و در آرامش  ابدی باد .

 -- محمد بن چناری سردبیرخبر تلویزیون ، کارشناس خبر- - عبدالحسین فرهودی سردبیر و مدیر خبررادیو و تلویزون- -محی الدین ساجدی خبرنگار، کارشناس خاورمیانه صدا و سیما ، تحلیل گر در مطبوعات--حسین نادری گوینده خبر رادیو مدفون در قطعه هنرمندان بهشت زهرا- - اسدالله اسماعیلی مجری ، گوینده خبر سیما -- قاسم افشار گوینده و مجری خبر سیما --ناصر احمدی  گوینده خبر و دوبلر- حمید گلشریفی سردبیر و خبرنگار صدا و سیما--شکور آرینخواه  کارشناس ارشدخبر- فریدون دولتشاهی  مترجم خبراحد مرکزی خبر و مترجم کتاب های سیاسی --خانم سیمین صداقت گوینده رادیوهای بیگانه - خانم جمیله بی نیاز مترجم خبر و گوینده برنامه رادیوهای بیگانه - آقای اسماعیل کرمی   گوینده و دبیر خبر ، مدفون در قطعه هنرمندان بهشت زهرا-- سید مصطفی موسوی مجری و تهیه کننده سیما ، مدفون در قطعه هنرمندان بهشت زهرا

خداوند همه گرامیانی را که نام بردم و طی سالهای متمادی از نزدیک با آنان همکاری داشتم رحمت کند و روحشان هموارده در آرامش باد ، از خداوند برای سایر  همکاران عزیز  از دست رفته طلب رحمت می کنیم و سلامتی سایر دوستان را آرزومندیم

خبرنگار و خبرنگاری

 طی سال های اخیر به ویژه دهه هفتاد شمسی به بعد ، رشته های دانشگاهی حول و حوش امور خبری ، رسانه ای و ارتباطی به شدت افزایش یافتند ، طی این سالها چندین هزار نفر در دانشگاه های مختلف به ویژه دانشگاه های  زیر مجموعه دانشگاه آزاد در تهران و شهرستان ها تحصیل کردند

در آن سال ها ،شخصا با کلاس های حدود ۶۰ تا ۷۰ نفره رشته های روابط عمومی و ارتباطات مواجه بوده ام ،به مرور  تعداد کلاس های خبرنگاری نیز گسترش یافت ، در چند دانشکده  رشته های  گویندگی و اجرا و نیز کارگردانی تاسیس وفعال شد ، در هر حال با وجود توجه بیشتر جامعه و دشتگاه های  مختلف دولتی و غیر دولتی به امور رسانه ای ، جذب و به کارگیری ، دانش آموختگان  حوزه های تخصصی مرتبط ، تعدادی از آنان به کار مشغول شدند و جمعی نیز در واقع کارمند و فعال در این سازمان ها و شرکت ها بودند، با ادامه تحصیل در دانشکده های ذیربط دانشگاه آزاد و بیشتر در واحدهای مرتبط در دانشگاه جامع علمی ، کاربردی   به  ارتقائ دانش تخصصی و جایگاه اداری و موقعیت سازمانی خود پرداختند ، با این همه جمع بسیار زیادتر دانش آموختگان در رشته های یاد شده ، در جایی جذب و مشغول  به کار نشدند .

یکی از راه های توجه به حوزه تخصصی خبر و به طور وسیع تر امور رسانه سامان بخشی به وضعیت جاری تحصیل در رشته های مربوط به خبر و خبرنگاری است ،وقت آن رسیده که در آموزش و تربیت کارشناسان حوزه رسانه به ویژه خبرنگار توجه و دقت بیشتری مبذول شود .

روز ۱۷ مرداد به عنوان روز خبرنگار ، هر سال فرصتی است برای توجه به خبرنگاران و دست اندر کاران حوزه های خبری ، پرداختن به مشکلات افراد فعال در این حوزه ، طرح مشکلات و موانع پیشرفت ، وظایف دولت ها و نهادهای قانون گذار ، ناظر و سایرین ، بی تردید خبرنگار فرهیخته ، کارآزموده و توانمند می تواند سرمایه بزرگی برای رسانه ، برای جامعه و پیگیر و پیشبرنده بسیاری از خواسته های جامعه باشد . طبعا همه کسانی که در رشته های مرتبط یا خبر تحصیل کرده اند یا در حوزه های مرتبط با آن فعالیت کرده اند ،مشمول همه زوایا و استانداردها و لوازم مرتبط نمی باشند ، برای رسیدن به آنچه که گفته شد لازم است ابتدا حوزه های تحصیلی و دانش افزایی  مرتبط تقویت شوند ، با استاندارد های جهانی آشنا شوند ، سپس از میان دانش آموختگان افرادی با دانش فراوانتر ، انگیزه بالاتر ، معلومات بهتر و تحرک و پویایی بیشتر انتخاب و به کارگیری شوند ، در این صورت از چنین افرادی می بایست به هر طریق ممکن پشتیبانی لازم صورت گیرد . به قول حضرت حافظ :

نه هر که چهره برافروخت دلبری داند               نه هر که آینه سازد سکندری داند

 نه هرکه کله کج نهاد و تند نشست                      کلاه داری و آیین سروری داند


امیدوارم  جامعه و حاکمیت  بیش از پیش به اهمیت خبر و نقش خبرنگاری  توجه کنند و نیز  بیش از پیش شاهد حضور خبرنگاران شاسیه ، آگاه و مردم شناس و ایران خواه و افراد خواهان عظمت و بزرگی ایران و سرافرازی ملت ایران باشیم .